Thursday, 22 October 2026

અન્યાય સામે સતત લડતા રહેનાર, નાવી પિલ્લે....

 అంతర్జాతీయ న్యాయం కోసం అలుపెరుగని పోరాటం.. నవీ పిళ్లేకు నోబెల్ శాంతి  పురస్కారం | TeluguNow.com


અન્યાય સામે સતત લડતા રહેનાર, નાવી પિલ્લે.... 

 

  કહેવાય છે કે, ‘યુદ્ધ અને શાંતિ વ્યક્તિના મનમાથી જ ઉદભવે છે.’ કેટલાક લોકો આ વિશ્વમાં જ્ઞાતિ, જાતિ, ધર્મ, રંગ, સંપતિ, વર્ચસ્વ સ્થાપિત કરવા, એમ કોઈના કોઈ બહાને લડતા જ રહે છે. તો સમાંતરે કેટલાક લોકો આ બધી જ નકારાત્મકતા સામે શાંતિનું સર્જન કરતાં રહે છે. સૌથી મજાની વાત એ છે કે આવી વ્યક્તિઓ વર્ષોથી ચાલ્યા આવતા કુરિવાજો, અન્યાયો, સામે સતત લડતા રહે છે અને એવા જ લોકોને લીધે આ વિશ્વ રહેવાલાયક બની રહે છે. એમાં પણ ભારતીય સંસ્કૃતિએ તો પ્રાચીન સમયથી જ સમજાવી દીધું હતું કે, શાંતિ રાખ્યા વિના વિશ્વ પ્રગતિ નહી કરી શકે. આપણે દારૂગોળાના ઢેર પર ક્યારેય સુખી સમાજની રચના નહી કરી શકીએ. એ જ પરંપરાને લઈને ભારતીયો કે ભારતીય મૂળની વ્યક્તિઓ વિશ્વમાં ક્યાય પણ હોય, અન્યાય સામે લડતી રહે છે.  


 એવા જ એક ભારતીય તામિલ મૂળના વ્યક્તિવિશેષ જેઓ આજીવન માનવઅધિકારો માટે લડતા રહ્યા અને માનવસેવા કરતાં રહ્યા અને વિશ્વમાં શાંતિ જળવાય રહે તે માટેના સતત પ્રયાસો કરતાં રહ્યા એવા નાવી પિલ્લે જેમને આ વર્ષનો શાંતિ માટેનો નોબલ પુરસ્કાર મળ્યો. ૮૫ વર્ષીય પિલ્લે દક્ષિણ આફ્રિકામાં હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ તરીકે નિયુક્ત થનારી પ્રથમ અશ્વેત મહિલા હતા. એટલું જ નહી તેમણે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને આંતરરાષ્ટ્રીય ફોજદારી અદાલતમાં પણ મહત્વના હોદ્દા સંભાળ્યા હતા અને આજે પણ તેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાય અદાલતમાં ન્યાયાધીશ છે.

                                                                                             

  નાનપણના એક બનાવે, તેમને કાયદાના અભ્યાસ તરફ વાળ્યા હતી, તેઓ જ્યારે પાંચ વર્ષના હતા ત્યારે પિતાની મહિનાની કમાણી 5 આફ્રિકન પાઉન્ડ લૂંટાઈ ગયા બાદ તેમણે જુબાની આપવા કોર્ટમાં બોલાવેલા. ચોરને સજા થઈ પણ પિતાની કમાણી પાછી ના મળી. પિલ્લેને તેમના બાળપણમાં તેમના ક્રાંતિકારી લેખનકાર્ય માટે પણ અનેક પુરસ્કારો મળેલા હતા. માત્ર 10 વર્ષની ઉંમરે પોતાની આસપાસ થઈ રહેલા રંગ-ભેદના કડવા અનુભવો પરથી તેમણે જોરદાર નિબંધ લખેલો. અન્યાય સામેના વિરોધનું બીજ નાનપણથી જ તેઓમાં વવાઇ ચૂક્યું હતું. ચૌદ વર્ષની ઉંમરે તેમણે સ્વદેશી વસ્તુઓના વપરાશ અંગે નિબંધ લખેલો અને બ્રોન્ઝ મેડલ મેળવેલો.

 

 નવનેથમ પિલ્લેનો જન્મ ઇ.સ. 1941માં 23મી સપ્ટેમ્બરે થયેલો. પિલ્લેનો જન્મ અને ઉછેર ડર્બનમાં થયો હતો. તેમણે ત્યાંની યુનિવર્સિટી ઓફ નતાલમાં અભ્યાસ કર્યો અને ૧૯૬૩માં 'બેચલર ઓફ આર્ટ્સ' તથા ૧૯૬૫માં 'બેચલર ઓફ લૉ'ની પદવી મેળવી. યુનિવર્સિટી પછી, પિલ્લેએ વકીલ તરીકે કારકિર્દીની શરૂઆત કરી અને રંગભેદ વિરુદ્ધની કાયદાકીય લડાઈમાં જોડાયાં. ૧૯૬૭માં, પિલ્લેએ પોતાની કાયદાકીય પેઢી  શરૂ કરી, આમ કરનાર તેઓ નતાલમાં પ્રથમ મહિલા બન્યાં. ૧૯૮૧માં, પિલ્લેએ હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કરીને 'માસ્ટર ઓફ લૉ'ની પદવી પ્રાપ્ત કરી. ૧૯૮૮માં, તેમણે પોતાની પી.એચ.ડી. પૂરું કર્યું અને હાર્વર્ડ લૉ સ્કૂલમાંથી 'ડોક્ટરેટ ઓફ જ્યુરિડિકલ સાયન્સ'ની પદવી મેળવી. 

 

     પિલ્લેના માતા-પિતા બાળકોના શિક્ષણ પ્રત્યે પૂરા જાગૃત હતા અને એટલે જ તેમણે જ્યારે બીજા માતા-પિતા પોતાના સંતાનોને નિશાળે મોક્લવાને બદલે તેઓના લગ્ન કરાવી દેતાં, તેવા સમયે તે પતિ-પત્નીએ પિલ્લે અને તેઓની બે બહેનોને નિશાળે મોકલવાનું ચાલુ રાખ્યું. ગરીબીમાં ઉછરેલા પિલ્લેએ જીવનમાં ડગલે ને પગલે સંઘર્ષ કરીને અભ્યાસ પૂરો કર્યો અને આ સ્થાને પહોંચ્યા. દક્ષિણ-આફ્રિકામાં ચાલતા રંગભેદની નીતિનો વિરોધ કરતાં રહ્યા અને લોકોને સમજાવતા રહ્યા કે, કોઈપણ વ્યક્તિ પોતાની હિંમત, શિક્ષણ અને સંકલ્પથી સમાજમાં મોટું પરીવર્તન લાવી શકે છે.

 

 તેઓ સ્ત્રી-સમાનતા માટે પણ લડ્યા અને ગરીબ અને સમાજના શોષિત લોકો માટે પણ! કાયદાના માધ્યમથી તેમણે સમાજમાં શાંતિ સ્થાપવાના ભરપૂર પ્રયાસો કર્યા. કાયદો છે જ એટલા માટે કે આપણે સમાજમાં સકારાત્મક પરીવર્તન લાવી શકીએ. તેમનું માનવું હતું કે આ વિશ્વમાં દરેક વ્યક્તિને જાતિ,ધર્મ કે લિંગના ભેદભાવ વિના સમાન અધિકારો મળવા જોઈએ. તેમણે માત્ર વાતો ના કરી, પણ કામ પણ કરી દેખાડ્યું અને એટલે જ આજે તેઓને પોતાની અસાધારણ પ્રતિભા અને સતત અન્યાય સામે લડતા રહેવાની શક્તિને નોર્વેયન કમિટીએ સન્માનીત કરી.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Tuesday, 13 October 2026

મે-ડે... મે-ડે... મે-ડે....

 

 

 Mayday Mayday Mayday...क्या होता है और 3 बार ही क्यों चिल्लाता है पायलट? Air India हादसे में क्यों हुआ इस्तेमाल | Zee Business Hindi

 

 

 

મે-ડે... મે-ડે... મે-ડે.... 

 

 

 

 

 

       બહાદુર અને કાયર વચ્ચે એક જ ક્દમનો ફાંસલો હોય છે. કાયરો જે એક કદમ નથી ઉઠાવી શકતા એ કદમ બહાદુર સિફતપૂર્વક ઉઠાવી લેતા હોય છે. અને ઇતિહાસ પણ હમેંશા લડનારને જ યાદ રાખે છે, તેની જ પૂજા કરે છે અને તેની પાસેથી જ પ્રેરણા લે છે. 30મી સપ્ટેમ્બરે આવા જ એક બહાદુર કેપ્ટને મહાવીર બજરંગબલીને યાદ કરતાં કરતાં પોતાના જીવનની ફરવા કર્યા વિના 174 પ્રવાસીઓની જાન બચાવી. આજે આખું ભારત એ બહાદુર કેપ્ટન, ‘સ્મિત મચ્છર’ ને સલામ કરી રહ્યું છે! પ્લેનના સેફ લેંડિંગ બાદ જ્યારે પ્રવાસીઓ પોતાના સગાવહાલાઓને ભેટ્યા, ત્યારે એ લોકોની આંખમાં રહેલા લાગણીના આંસુએ કેપ્ટન સ્મિતને હ્રદયથી ‘thank you’ કહ્યું. ત્યાં હજાર દરેક લોકોના ચહેરા પરના સ્મિતનું કારણ ‘સ્મિત’ હતા!

   કેપ્ટને અધૂરું રાખેલું કામ પ્લંબિંગના વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા યાવિન હ્યુન નાનમાં એક સાહસિક મુસાફરે પૂરું કર્યું. આ મુસાફરે એર ટ્રાફિક કંટ્રોલર સાથે જોડાણ કરી તેમને કહ્યું કે, જો તમે મને ગાઈડ કરો તો હું સફળ લેંડિંગમાં મદદ કરી શકું એમ છુ. અને એ માર્ગદર્શન પ્રમાણે યાવિન કંટ્રોલ યોકને પાછળની તરફ ખેંચવા માંડ્યો. જેથી 14000ફીટ નીચે આવેલું વિમાન હવામાં થોડીવાર સ્થિર થઈને ઊંચાઈ મેળવવા લાગ્યું!

  વિમાનને સેફ એરિયામાં જોઈને કંટ્રોલરે પૂંછયું, આ કેવી રીતે થયું? જેનો જવાબ એક ક્રૂ મેમ્બરે આપ્યો કે એક પેસેંજરે આ કરી દેખાડ્યું છે! નિરાંતનો દમ લીધા બાદ કંટ્રોલરે હવે યાવિનને પૂંછયું, “ તમને કેવી રીતે વિમાનનું સંચાલન કરતાં આવડ્યું?’ અને પેલા પેસેંજરે જવાબ આપ્યો કે મે ટી.વી. અને ફિલ્મો જોઈને આ કરી દેખાડ્યું! સાંભળનારને આ વાત પર વિશ્વાસ ના આવ્યો, પણ બસ હકીકત આ જ હતી.

 યાવિનને એવી શ્રદ્ધા હતી કે 179 લોકોના જીવ એ માત્રને માત્ર ટી.વી. જોઈને મેળવેલા જ્ઞાનને આધારે બચાવી શકશે. એની પાછળ જે ફિલ્મ જવાબદાર હતી, તેનું નામ હતું,’મે ડે’ જે વિમાનમાં ઈમરજન્સી સમયે વપરાતો શબ્દ છે. જ્યારે કોઈપણ વાર પ્લેન આવી વિપરીત પરિસ્થિતિમાં મુકાય જાય ત્યારે, પાયલોટ આ શબ્દ ત્રણવાર બોલે છે. અને એર ટ્રાફિક કંટ્રોલર તેનો જવાબ આપે છે, જેના થકી જે તે પ્લેનનું સેફ-લેંડિંગ થઈ શકે છે.

 મે-ડે, જ કેમ? એ પણ એક રસપ્રદ વાર્તા છે. આ શબ્દ ફ્રેંચ શબ્દ-સમૂહ ‘m’aider’ પરથી ઉતરી આવ્યો છે, જેનો અર્થ થાય છે. ‘help me’! આ ફ્રેંચ શબ્દનું ઉચ્ચારણ વાયરલેસ ફ્રીકવન્સી પર એકદમ સ્પષ્ટ થાય છે, અને સામેવાળો મદદની ભાષા સરળતાથી સમજી શકે છે. "મેડે" શબ્દનો પ્રારંભ ૧૯૨૦ના દાયકાની શરૂઆતમાં ઈંગ્લેન્ડના ક્રોયડન એરપોર્ટ પર રેડિયો વિભાગના અધિકારી ફ્રેડરિક સ્ટેનલી મોકફોર્ડ દ્વારા કટોકટીના સંકેત (distress call) તરીકે કરવામાં આવ્યો હતો. તેમને એવો શબ્દ વિચારવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું જે કટોકટી સૂચવે અને કટોકટીના સમયે તમામ પાઇલટ્સ અને ગ્રાઉન્ડ સ્ટાફ દ્વારા સરળતાથી સમજી શકાય. તે સમયે મોટાભાગની હવાઈ અવરજવર ક્રોયડન અને પેરિસના લે બોર્જેટ એરપોર્ટ વચ્ચે થતી હોવાથી, તેમણે "મેડે" શબ્દ સૂચવ્યો, જે ફ્રેન્ચ શબ્દસમૂહ "m'aider" (મને મદદ કરો) નો સમાનાર્થી શબ્દ હતો.

 વિવિધ પરીક્ષણો બાદ,ફેબ્રુઆરી ૧૯૨૩માં 'ક્રોસ-ચેનલ'ફ્લાઇટ્સ માટે આ નવા શબ્દનો અમલ શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો. અગાઉ કટોકટીના સંકેત તરીકે મોર્સ કોડ "SOS" નો ઉપયોગ થતો હતો, પરંતુ અવાજ દ્વારા થતા સંદેશાવ્યવહાર માટે તે સરળ ન હતો,કારણ કે "ટેલિફોન પર 'S' અક્ષરને અલગ ઓળખવામાં મુશ્કેલી પડતી હતી" ૧૯૨૭માં,વોશિંગ્ટન ડી.સી. ખાતે યોજાયેલી 'ઇન્ટરનેશનલ રેડિયોટેલિગ્રાફ કન્વેન્શન'દ્વારા SOS રેડિયોટેલિગ્રાફ સંકેત ઉપરાંત,રેડિયોટેલિફોન દ્વારા કટોકટીના સંકેત તરીકે "મેડે" શબ્દને અપનાવવામાં આવ્યો. 
 ઘણીવાર આપણી આસપાસ પણ કોઈ આવી રીતે મદદ માટે પોકાર કરતું હોય છે. પણ આપણે એ મદદનાં અવાજને ઓળખી શકતા નથી. પણ આ ઘટનાએ એક વાત તો સાબિત કરી દીધી કે જો આપણે કોઈને સાચા દિલથી મદદ કરવા માંગતા હોઈએ તો ઈશ્વર આપણને મદદ કરવા હાજર જ રહેવાનો છે. નિરજા ભનોટની જેમ કેપ્ટન સ્મિતને પણ આ દુનિયા કાયમ માટે યાદ રાખશે. 
 હવેથી તમારી આસપાસ મદદ માટે કોઈ અવાજ લગાવતું હોય કે ઈમરજન્સી હોય તો વિડીયો ઉતારવાને બદલે એ વ્યક્તિને મદદ કરજો... 

 

 

અન્યાય સામે સતત લડતા રહેનાર, નાવી પિલ્લે....

  અન્યાય સામે સતત લડતા રહેનાર, નાવી પિલ્લે....      કહેવાય છે કે , ‘ યુદ્ધ અને શાંતિ વ્યક્તિના મનમાથી જ ઉદભવે છે. ’ કેટલાક લોકો આ વિશ...